27 april 2016

Latijnse Term - Matrimonium (een korte geschiedenis van het trouwen)



atijnse termen kom je zo af en toe tegen, wanneer je genealogisch onderzoek doet. Eeuwenlang verzorgden kerken dopen en begrafenissen en sinds de 6e eeuw wordt Latijn veel in katholieke kerk gebruikt. Maar ook in oud-rechterlijke archieven kom je nog wel eens een Latijnse term tegen. 


Het Latijnse woord Matrimonium betekent huwelijk of echtverbintenis. Een huwelijk werd ingezegend door een predikant. Voor wie niet tot de gereformeerde kerk behoorde was in de Gouden Eeuw de mogelijkheid geschapen om het huwelijk door de plaatselijke rechtbank te laten bekrachtigen.

22 april 2016

Servaas van der Tas (1676-1707) werd opgehangen met een mes boven het hoofd

"Zervas van der Tas van Rotterdam, oud 30 Jaaren, [is] om een begane Manslag gehangen met een Mes boven het hoofd" op 29-1-1707 in Amsterdam.

Servaas van der Tas werd gedoopt op 26-4-1676 in Rotterdam met als getuigen Louweris Dircksse (van der Tas) en Fesken Fesse Bentum. Servaas' vader, Dirck Dirxsen van der Tas, was, als jongeman van Westmaes wonend aan het Zijl in Rotterdam, op 22-4-1674 in Rotterdam in ondertrouw gegaan met Engeltje Fasen Bentum, jongedochter van Harrewijnen, wonend in de Hootsteech in Rotterdam. Zij zijn op 13-5-1674 in Rotterdam getrouwd met attestatie van Overschie. Engeltie Servaes en Dirck Dirckse waren op 23-2-1681 in Rotterdam getuigen bij de doop van Dirck, zoon van Louweris Dirckse van der Tas en Annetie Ariens. Engeltje werd begraven op 13-6-1703 op het Zuiderkerkhof in Rotterdam . Zij was toen al weduwe en liet 3 meerderjarige kinderen na.

Servaas Dirks van der Tas van Rotterdam trouwde op 13-6-1700 in Rotterdam met Lijsbeth Smith, jongedochter van Rotterdam. Beiden woonden aldaar aan de Leuvehaven. Uit dit huwelijk heb ik géén kinderen kunnen vinden in Rotterdam.
De Leuvehaven, eind 17e eeuw
Bronnen: Digitale Stamboom Rotterdam, Maurits Langenwagen: "Naamlyst van alle persoonen, die binnen Amsterdam, sederd het Jaar 1693 tot 1774 in Cluys door Scherpregters Handen Zijn ter Dood gebragt".

17 april 2016

Schipper Gerrit Mookhoek verdronk in 1829

Schipper Gerrit Mookhoek werd op 6-5-1787 in Numansdorp gedoopt als zoon van Joost Mookhoek en Margaretha Valk. Hij trouwde op 1-5-1824 in Middelharnis met Adriana Wilhelmina Bout. Zij werd gedoopt op 29-2-1804 op Tholen als dochter van Cornelis Bout en Jacoba Lonke. Gerrit en zijn vrouw gingen in Ooltgensplaat wonen, waar op 22-3-1825 hun zoon Joost werd geboren. Op 8-4-1829 aldaar werd hun dochter Gerritje geboren en 8 dagen later verdronk Gerrit.

Gerrit Mookhoek had bijna de haven van Ooltgensplaat bereikt met zijn diepgeladen schout met zand, toen door de toenemende wind en hooggaande zee de schuit vol water begon te lopen. Gerrit verdween met zijn schuit in de diepte. Hij droeg een lange, blauwe broek en een zwart vest zonder mouwen. Zijn varensgezel Klaas Hokke wist in de mast te klimmen en hing daar bijna een half uur totdat hij werd gered door een voorbij varende schipper.

Groninger Courant, 1-5-1829

4 april 2016

Pieter Jacob in 't Veld (4) verdronk in een sloot

Pieter Jacob, het 4-jarige zoontje van Bastiaan Aart in 't Veld en Johanna Aria den Boer, is in 1922 nabij zijn ouderlijke woning in de Sint Anthoniepolder in een sloot verdronken.

Limburger Koerier, 4-4-1922
Bastiaan Aart int 't Veld was een zoon van Pieter Jacob in 't Veld (1869-1940) en Leentje de Man en een kleinzoon van Aart in 't Velt (1840-1902) en Adriana Naaktgeboren (1843-1906). Een gemeenschappelijke voorvader van Pieter Jacob en mij is Coenraet Pietersz in 't Veld (±1585-±1633).

22 maart 2016

Neeltje Hofman (1747-1817) werd krankzinnig


Den 21 Meij 1800 werd Neeltje Hofman, huisvrouw van Jacob van Rij, volgens appointement van de Kamer Judiceel wegens krankzinnigheid geconfineerd en voorts van tijd tot tijd gecontinueerd tot 21 meij 1806, en geplaatst in de 2e Classis van het Stads Krankzinnig en Beterhuis in Dordrecht. Neeltje's opname werd verlengd op 1-4-1806, 28-4-1808 en opnieuw in 1810 tot 21-5-1812. Neeltje is overleden op 21-8-1817, 70 jaar oud.

Neeltje Hofman is een dochter van Teunis Ariens Hofman en Adriana (Ariaantje Derks) van de Merwe. Zij is gedoopt op 30-7-1747 in Dordrecht. Neeltje was getrouwd met Jacob Jacobs van Rij, zoon van Jacob Jacobusse van Rij en Willemtje Arise Smits. Jacob jr. is gedoopt op 11-2-1753 in Dubbeldam. Jacob is overleden op 10-3-1832 in Dordrecht, ongeveer 80 jaar oud. 

Bronnen: RA-Dordrecht, Register van geconfineerden in het Stads Krankzinnig en Beterhuis binnen Dordregt voor wie kostgeld wordt betaald 1761-1804 door E. van Dooremalen.

22 februari 2016

Wie zijn de ouders van Maggeltje Dammesdr. Lodder?

Laatst viel mij op dat mijn voormoeder Lijsbeth Versloot, echtgenote van Pieter Cornelisse Stolk, naar schatting meer dan 20 jaar in leeftijd verschilt met Arie en Trijntje, andere kinderen van haar vader. Wat onderzoek leerde dat haar vader - voor zijn huwelijk rond 1770 met Adriana Breur -  getrouwd was met Maggeltje Dammes Lodder: 
Hardinxveld, 1746, 12 maij "heeft Gerard Janse Versloot acte pro Deo verzogt om te trouwen met Maggeltie Dammes Lodder van Heerjansdam voor memorie".

Huwelijksinschrijving van Gerrit Versloot en Maggeltje Lodder in Hardinxveld.

Maar wie zijn de ouders van Maggeltje Dammesdr. Lodder? Haar vader heet i.e.g. Dammes. De moeder van haar man heette Cornelia, dus Lijsbeth Versloot zou vernoemd kunnen zijn naar Maggeltje's moeder. Volgens haar huwelijksinschrijving zou Maggeltje afkomstig zijn uit Heerjansdam en zij zou naar schatting zo rond 1724 geboren kunnen zijn.

De volgende mannen met de naam Dammis Lodder heb ik gevonden:
  1. Dammis Leenderts Lodder (1680-1765) uit Heerjansdam liet in Ridderkerk in de periode 1702-1719 kinderen dopen met Maria Slorp (±1682-±1744), maar geen daarvan had de naam Maggeltje. Zij zou dan een elders gedoopt nakomertje moeten zijn geweest. Bij de dopen van de kleinkinderen van Dammis Leenderts Lodder en Maria Slorp wordt Maggeltje echter nooit als getuige genoemd.
  2. Dammis Cornelisse Lodder werd op 11-12-1683 in Heerjansdam gedoopt als zoon van Cornelis Dammisz Lodder en Sijgje Jans van Driel. Van deze Dammis is mij verder niets bekend. 
  3. Dammis Cleijsse Lodder werd gedoopt op 14-8-1689 in Heerjansdam als zoon van Cleijs Dammesse Lodder en Pieternelletje Goosens. Ook van deze Dammis is mij verder niets bekend.
  4. Dammis Pieterse Lodder uit Heerjansdam was een zoon van Pieter Lodder en Willempje Isaaks, die op 27-4-1681 in Heerjansdam zijn getrouwd. Van deze Dammis is mij verder ook niets bekend.
De naam Maggeltje of Machteltje komt verder niet in deze familie Lodder voor. Wie waren toch de ouders van Maggeltje Dammesdr. Lodder ?!