2 december 2016

Huwelijksdispensatie voor Joannes Albertus de Cock in 1764 in Roermond

De weduwnaar Joannes Albertus de Cock wilde in 1764 trouwen met het nichtje van wijlen zijn 1e vrouw. Ook voor een huwelijk met een verwante van een eerdere huwelijkspartner was vroeger dispensatie nodig.

Roermond, 2-12-1764: 
 Brief van het bisdom, delegatie aan A. van Daell kanunnik en pastoor van Roermond, in verband met een aanvraag om dispensatie vanwege 1e/2e graad aanverwantschap met een schema van kanunnik van Daell bij voorgenomen huwelijk tussen:   
  • Joannes Albertus de Cock, weduwnaar van Maria Joanna le Blanc, Maria Joanna dochter van NN le Blanc; en
  • Maria Margaritha le Blanc, dochter van Joannes le Blanc en Ida Jeucken, Joannes zoon van NN le Blanc.   

Het paar is vervolgens getrouwd op 23-12-1764 in Roermond: 
 23tia Joannes Albertus de Cock, et Maria Margarita le Blanc, parochiani Ruræmundenses, ambo sui juris, primo et secundo affinitatis gradibus se invieem attingentes me præfato in eccl(es)ia n(os)tra cathedrali simul et parochiali præsentibus testibus rev(eren)do d(omi)no C. F. Treels vicepastore meo, et Henrico Kelleners juncti sunt matrimonio cum dispensatione in supra dicto impedimento, copiam hujus vida in prothocollo pastorali.

25 november 2016

De Gelderse inval in de Alblasserwaard op 25-11-1512

Op 25 november 1512 waren "die Geldersen metter macht in den Alblasserwaert" gekomen "en bornden (branden) en roefden aldaar". Bleskensgraaf werd op die ongeluksdag geheel platgebrand. De kerk met torens en twee torenklokken, twee watermolens en alle huizen op één na werden een prooi der vlammen. 
In de verponding van 1514 van de Alblasserwaard staat "Dese dorpen zijn al meest verbrant, gepilleert (verwoest) ende beroert geweest ende gestelt in verdinghe (afkoop van brandschatting) van den Geldersen, gelijck breeder blijckt bij de (afzonderlijke) informacie, daromme zij dese lasten niet draghen en mogen maer sullen moeten verlicht wesen elck naedat hij beschadicht is geweest". 
De inwoners van Bleskensgraaf verklaarden als "zij het een broot up hebben, dat zij niet weten, waar zij dat ander halen sullen". De molens van Ottoland, Laag Blokland, Goudriaan en Bleskensgraaf waren afgebrand. Giessendam en Giessen-Oudkerk hadden 42 inwoners weggesleept zien worden, waarvan er 2 werden doodgeslagen. Vanuit Hardinxveld werden 180 van de rijkste inwoners weggevoerd.


17 november 2016

Elizabeth Korswagen overleed bij de geboorte van haar enige kind

Tuinder Willem Janse van Lierop (1780-1844) was weduwnaar van Neeltje O(o)sdam (1786-1818), toen hij op 17 november 1819 in Hillegom trouwde met de 30-jarige Elisabeth Korswagen. Elisabeth was een dochter van Jacobus Korswagen en Marijtje Stiphorst, die beiden in 1791 in Bloemendaal zijn overleden. Willem van Lierop was een zoon van Johannes Jansz van Lierop (1750-1808) en Johanna van Dril (1758-1823), die voorouders zijn van mijn neefje Thom via hun dochter Engelberta van Lierop (1787-1847).

Elisabeth Korswagen beviel in Hillegom op 15 januari 1821 rond 4 uur 's middags van een zoon Johannes. Zij is een week later overleden op 22 januari 1821 rond 6 uur 's avonds. Haar weduwnaar is níet meer hertrouwd. Hij is overleden op 19 mei 1844 in Haarlem.

Willem Janse van Lierop deed op 23-1-1821 aangifte van het overlijden van zijn 2e vrouw, Elizabeth Korswagen.

Elisabeth's enig kind, Johannes van Lierop, werd net als zijn vader tuinder. Hij trouwde op 7 mei 1851 in Hillegom met winkelierster en weduwe Maria ("Marijtje") van Bourgondiën (1818-1880). Hoewel Marijtje uit haar eerste huwelijk met Johannes Kapteijn kinderen had, werd uit haar tweede huwelijk alleen een levenloos dochtertje geboren. Johannes is overleden op 18 oktober 1876 in Hillegom.

7 november 2016

Aeltje Jans anders genaamd "De Princes" uit Goudriaan

Op 7-11-1676 werd in Schoonhoven het lijk geschouwd van Aeltje Jans, anders genaamd "De Prinses", oud 56 jaar. Zij was gehuwd met Joost Smit uit Goudriaan, maar die was op dat moment uitlandig. Zij was de avond ervoor in Schoonhoven in de haven gevallen en verdronken.

Schoonhoven


27 oktober 2016

Pieter Kappetein werd in 1855 op zijn erf vermoord

Pieter Kappetein woonde onder Numansdorp. Op 6-8-1855 's morgens werd hij door één van zijn knechts, Cornelis Maaskant, met een mes in zijn buik gestoken. Daarop vluchtte Maaskant weg. De verwonde Kappetein was nog in staat om de - naar de plaats van het misdrijf toegesnelde - rechterlijke ambtenaren te vertellen wat hem was overkomen. Op 7 augustus bezweek hij onder hevige pijnen, 5 ouderloze kinderen nalatende. 

Bij zijn overlijden was Pieter Kappetein 48 jaar oud en weduwnaar van Maria Steenbergen. Zij waren getrouwd op 5-5-1841 in Strijen en kregen vervolgens 7 kinderen in Numansdorp: Arie op 27-1-1842, Johannes (2x), Bastiaan, Aart, Iefje Lijntje en Lijntje Iefje (1850-55). Maria Steenbergen is overleden op 11-7-1854 in Numansdorp. 

De burgemeester van Numansdorp wist te regelen dat de schuldige het eiland níet kon verlaten. Daardoor kwam men Cornelis Maaskant in Strijen op het spoor. Na zijn arrestatie bekende hij zijn misdaad.

De Constitutioneel: Nieuwe 's-Gravenhaagsche Courant, 2-12-1855

Op 1-12-1855 werd de zaak behandeld voor het Provinciaal Gerechtshof in 's-Gravenhage. Daarbij werd Cornelis Maaskant beschuldigd van moedwillige manslag. De advocaat generaal eiste een tuchthuisstraf van minimaal 5 en maximaal 20 jaar. De advocaat van de beklaagde trachtte aan te tonen dat er sprake was van provocatie en wees op - niet nader genoemde - verzachtende omstandigheden. Op donderdag 6 december volgde de uitspraak waarbij Cornelis Maaskant schuldig werd verklaard aan moedwillige manslag en veroordeeld werd tot een tuchthuisstraf van 15 jaar. 

Rotterdamsche Courant, 7-12-1855

20 oktober 2016

Wie zijn de ouders van Pieter van Kooten (†1809)?!

In 1786 in Numansdorp trouwde Heijndrina van Kooten met mijn oudgrootvader Leendert Cente Bos (1755-1830). Heijndrina was gedoopt op 17-2-1764 in Den Briel als oudste dochter van Pieter van Kooten en Hadewij van der Straten (1738-1803). Dat paar liet in 1766 een zoon Frans dopen in Schoonhoven. Vervolgens lieten zij de kinderen Willem, Frans en Ida in de periode 1770-76 dopen in Dordrecht. Tenslotte lieten zij op 29-10-1780 in Puttershoek nog een dochter Cornelia dopen. Pieter en Hadewij zijn dus een aantal maal verhuisd.

Hadewij stamde uit de Dordrechtse slagersfamilie Van der Straten. Zo werd haar vader Frans van der Straten (1705-1760) in 1723 in Dordrecht opgenomen in het vleeschhouwersgilde. Haar man, Pieter van Kooten, leverde in het voorjaar van 1763 in Den Briel vlees voor een rouwmaal. Hadewij's moeder was Ida Baars, die getuige was bij Hadewij's ondertrouw en bij een aantal dopen van haar kinderen. Bovengenoemde Heijndrina van Kooten kan dus naar een familielid van Pieter van Kooten zijn vernoemd.

Een mutueel testament van Pieter van der Kooten en Hadewij van der Straten, echtelieden wonende in Den Briel en gegoed beneden de 2000 gld., werd opgemaakt voor notaris Hendrik Kruijne op 12-2-1763. De langstlevende moest de kinderen opvoeden tot mondigen dage of eerder huwelijk en dan aan elk 2 zilveren ducatons uitkeren . De langstlevende werd voogd of voogdes met uitsluiting van de weeskamer. Getuige was ene Adolph Nieuwhuijs.

Ondertrouwinschrijving op 8-8-1762 in Dordrecht van Pieter van Kooten en Hadewij vander Straeten.

Waar   Pieter van Kooten  vandaan kwam is onduidelijk. Op basis van de ondertrouwinschrijving (hierboven) dacht ik eerst aan 's-Gravenhage, maar later realiseerde ik me dat ook Princenhage bij Breda een kans maakte. Echter, noch in 's-Gravenhage, noch in Princenhage kan ik rond 1735 in de doop- of trouwboeken een Willem of Pieter van Kooten vinden.

18 oktober 2016

Gerrit van den Bosch en Burgje Schoonderwoerd

Gerrit van den Bosch en Metje Stekelenburg trouwden op 16-2-1751 in Vleuten. Als getuigen hadden zij meegenomen "Piter te Pess en Nel v.d. Bosch". Een jaar later, op 26-2-1752 in Vleuten, lieten Gerrit Teunisse van den Bosch en Metje Stekelenburg een dochter Anna R.K. dopen, waarbij Nol van den Bosch getuige was. Zij lieten op 31-3-1763 in Vleuten een zoon Wilhelmus dopen. Getuige bij die doop was Mari van Eijk. Dit paar liet op 28-4-1767 in Vleuten een zoon Joannes dopen, waarbij Gerrid van Roejen getuige was.

Gerrit van den Bosch was weduwnaar van van Megthildis (Metje) Stekelenborg, toen hij op 19-10-1771 in ondertrouw ging met Burgje Schoonderwoerd. Zij trouwden op 12-11-1771 in Haarzuilens. Op 17-11-1772 in Vleuten lieten zij een dochter Anna dopen, waarbij Klaasje Witkamp getuige was. Aaltje Schoonderwoert was op 3-7-1774 in Vleuten getuige bij de doop van hun dochter Erkje. Op 23-9-1776 in Vleuten volgde de doop van een 3de dochter, Megtel, die in Haarzuilens was geboren. Getuige bij die doop was Arie van den Bosch.

Kort na de geboorte van haar dochter is Burgje Schoonderwoerd overleden, want Gerrit van den Bosch hertrouwde op 4-11-1777 in Haarzuilens met Jannigje van Zeelst/Seijst. Getuigen bij het huwelijk waren Rijk Otten en Mie Jaspers. Met Jannigje liet Gerrit op 11-2-1780 in Vleuten een dochter Metje dopen, die was geboren in het Spijksebos. Getuige bij de doop was Toon van den Bos.