25 mei 2016

Frans en Hendrik van Dommelen, schoolmeesters in 17e-eeuws Leerbroek

Hendrik en Frans van Dommelen waren schoolmeester in Leerbroek. Hendrik zal rond 1601 zijn geboren, want op 13-6-1642 was in Gorkum sprake van "Mr Henrick van Dommelen, schoolmr. in Leerbroek, oud 40 jaren". Frans kan zijn zoon zijn geweest:
"Frans van Dommelen, mr., jm. van Leerbroek
otr/tr. 20-11/7-12-1661 Leerbroek/Leerdam
Maria Zteevens, jd. uit Loosdorp".

Frans van Dommele, schoolmr. te Leerbroek, wordt op 5-1-1671 in Gorkum als getuige vermeld. In 1673 is schoolmeester Frans van Dommelen een kleine (¼) getaxeerde bij de 200e penning van Leerbroek. Frans van Dommelen, schoolmeester, wordt in april 1680 in Leerbroek genoemd bij het zout, zeep en redemptie geld.

De kerk van Leerbroek dateert van begin 16e eeuw

18 mei 2016

Latijnse Term: Nomine Uxoris



atijnse termen kom je zo af en toe tegen, wanneer je genealogisch onderzoek doet. Eeuwenlang verzorgden kerken dopen en begrafenissen en sinds de 6e eeuw wordt Latijn veel in katholieke kerk gebruikt. Maar ook in oud-rechterlijke archieven kom je nog wel eens een Latijnse term tegen. 


De Latijnse term Nomine Uxoris ("in naam van de echtgenote") is een term die in Nederland in de vroegmoderne tijd (15e tot 19e eeuw) werd gebruikt. Daarmee werden bezittingen van de vrouw op naam van haar man geregistreerd.
In die tijd werd een gehuwde vrouw in principe als handelingsonbekwaam gezien, dat wil zeggen dat ze haar man moest laten optreden als haar voogd. In geval van krankzinnigheid of langdurige afwezigheid van de man, kon de vrouw - met toestemming van haar man - wèl zelf handelen. 
Bij overlijden van een echtgenoot of echtgenote, erfden hun kinderen van hun overleden ouder, maar hield de weduwe of weduwnaar levenslang vruchtgebruik, togte of tochte genoemd.

 The English version of this post: Latin Term: Nomine Uxoris.

9 mei 2016

Arij Quartel van Cillaarshoek werd in 1899 bij Den Briel uit het water gevist

Op 9 mei 1899 bracht een visser in Den Briel het lijk mee van een oude man, die in de Maas was verdronken. De overledene werd geïdentificeerd als de 68-jarige Arij Quartel uit Cillaarshoek.

De Tijd, 10-5-1899

Arij Quartel werd geboren op 27-9-1830 in Westmaas als zoon van Jacob Quartel en Annigje Rozendaal. Hij had een oudere broer Koenraad Quartel (1826-1857).

Arij trouwde op 10-4-1856 in Westmaas met Pieternella Rozendaal, dochter van Pleun Rozendaal en Willemijntje Wildeman. Pieternella was geboren op 16-2-1828 in Strijen en overleed op 7-9-1896 in Maasdam. Veel kinderen van Arij en Pieternella stierven jong.

27 april 2016

Latijnse Term: Matrimonium - een korte geschiedenis van het trouwen



atijnse termen kom je zo af en toe tegen, wanneer je genealogisch onderzoek doet. Eeuwenlang verzorgden kerken dopen en begrafenissen en sinds de 6e eeuw wordt Latijn veel in katholieke kerk gebruikt. Maar ook in oud-rechterlijke archieven kom je nog wel eens een Latijnse term tegen. 


Het Latijnse woord Matrimonium betekent huwelijk of echtverbintenis. Een huwelijk werd ingezegend door een predikant. Voor wie niet tot de gereformeerde kerk behoorde was in de Gouden Eeuw de mogelijkheid geschapen om het huwelijk door de plaatselijke rechtbank te laten bekrachtigen.

22 april 2016

Servaas van der Tas (1676-1707) werd opgehangen met een mes boven het hoofd

"Zervas van der Tas van Rotterdam, oud 30 Jaaren, [is] om een begane Manslag gehangen met een Mes boven het hoofd" op 29-1-1707 in Amsterdam.

Servaas van der Tas werd gedoopt op 26-4-1676 in Rotterdam met als getuigen Louweris Dircksse (van der Tas) en Fesken Fesse Bentum. Servaas' vader, Dirck Dirxsen van der Tas, was, als jongeman van Westmaes wonend aan het Zijl in Rotterdam, op 22-4-1674 in Rotterdam in ondertrouw gegaan met Engeltje Fasen Bentum, jongedochter van Harrewijnen, wonend in de Hootsteech in Rotterdam. Zij zijn op 13-5-1674 in Rotterdam getrouwd met attestatie van Overschie. Engeltie Servaes en Dirck Dirckse waren op 23-2-1681 in Rotterdam getuigen bij de doop van Dirck, zoon van Louweris Dirckse van der Tas en Annetie Ariens. Engeltje werd begraven op 13-6-1703 op het Zuiderkerkhof in Rotterdam . Zij was toen al weduwe en liet 3 meerderjarige kinderen na.

Servaas Dirks van der Tas van Rotterdam trouwde op 13-6-1700 in Rotterdam met Lijsbeth Smith, jongedochter van Rotterdam. Beiden woonden aldaar aan de Leuvehaven. Uit dit huwelijk heb ik géén kinderen kunnen vinden in Rotterdam.
De Leuvehaven, eind 17e eeuw
Bronnen: Digitale Stamboom Rotterdam, Maurits Langenwagen: "Naamlyst van alle persoonen, die binnen Amsterdam, sederd het Jaar 1693 tot 1774 in Cluys door Scherpregters Handen Zijn ter Dood gebragt".

17 april 2016

Schipper Gerrit Mookhoek verdronk in 1829

Schipper Gerrit Mookhoek werd op 6-5-1787 in Numansdorp gedoopt als zoon van Joost Mookhoek en Margaretha Valk. Hij trouwde op 1-5-1824 in Middelharnis met Adriana Wilhelmina Bout. Zij werd gedoopt op 29-2-1804 op Tholen als dochter van Cornelis Bout en Jacoba Lonke. Gerrit en zijn vrouw gingen in Ooltgensplaat wonen, waar op 22-3-1825 hun zoon Joost werd geboren. Op 8-4-1829 aldaar werd hun dochter Gerritje geboren en 8 dagen later verdronk Gerrit.

Gerrit Mookhoek had bijna de haven van Ooltgensplaat bereikt met zijn diepgeladen schout met zand, toen door de toenemende wind en hooggaande zee de schuit vol water begon te lopen. Gerrit verdween met zijn schuit in de diepte. Hij droeg een lange, blauwe broek en een zwart vest zonder mouwen. Zijn varensgezel Klaas Hokke wist in de mast te klimmen en hing daar bijna een half uur totdat hij werd gered door een voorbij varende schipper.

Groninger Courant, 1-5-1829

4 april 2016

Pieter Jacob in 't Veld (4) verdronk in een sloot

Pieter Jacob, het 4-jarige zoontje van Bastiaan Aart in 't Veld en Johanna Aria den Boer, is in 1922 nabij zijn ouderlijke woning in de Sint Anthoniepolder in een sloot verdronken.

Limburger Koerier, 4-4-1922
Bastiaan Aart int 't Veld was een zoon van Pieter Jacob in 't Veld (1869-1940) en Leentje de Man en een kleinzoon van Aart in 't Velt (1840-1902) en Adriana Naaktgeboren (1843-1906). Een gemeenschappelijke voorvader van Pieter Jacob en mij is Coenraet Pietersz in 't Veld (±1585-±1633).